गेल्या महिन्यात, जेम्स वेब स्पेस टेलीस्कोप वापरणार्या खगोलशास्त्रज्ञांनी पृथ्वीपासून 124 प्रकाश-वर्षांच्या अंतरावर असलेल्या एक्झोप्लानेट के 2-18 बी वर केमिकल्स डायमेथिल सल्फाइड (डीएमएस) आणि डायमेथिल डिसल्फाइड (डीएमडी) चे संकेत दिले आहेत अशी घोषणा करून मथळे बनविले. ही रसायने केवळ पृथ्वीवरील सागरी शैवाल यासारख्या जीवनाद्वारे तयार केली जातात, म्हणजेच त्यांना जीवन दर्शविणारे संभाव्य “बायोसिग्नचर” मानले जाते. अलीकडील पाठपुरावा संशोधन या शोधाच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्न विचारतो. शिकागो युनिव्हर्सिटीच्या संशोधकांच्या नेतृत्वात असलेल्या नवीन अभ्यासानुसार जेम्स वेब स्पेस टेलीस्कोप (जेडब्ल्यूएसटी) डेटा पुन्हा तयार करण्यात आला आणि डीएमएसचा पुरावा पूर्वीच्या तुलनेत कमी पटवून देणारा पुरावा सापडला.
सिग्नल कमकुवत करणे
अलीकडील आर्क्सिव्हनुसार प्रीप्रिंटअद्याप सरदार-पुनरावलोकन करणे बाकी आहे, राफेल ल्यूक, कॅरोलिन पियुलेट-घोरायब आणि मायकेल झांग यांनी आपल्या मुख्य उपकरणे (निरीस, निस्पेक आणि मिरी) ओलांडून सर्व जेडब्ल्यूएसटी निरीक्षणे एकत्रित करून संयुक्त दृष्टिकोनाचा वापर केला. जेव्हा सर्व डेटा एकत्र विचार केला जातो तेव्हा त्यांना मानले जाणारे डीएमएस सिग्नल लक्षणीय कमकुवत होते. मूळ अभ्यासामधील डेटा प्रक्रिया आणि मॉडेलिंगमधील फरक देखील प्रारंभिक निकालांवर शंका टाकतात.
टीमच्या मते, डीएमएस-सारखे सिग्नल दिसले तरीही ते कमकुवत, विसंगत असतात आणि बर्याचदा इथेनसारख्या इतर, जैविक-रेणूंनी स्पष्ट केले जाऊ शकतात. ग्रहांच्या वातावरणाचे विरोधाभासी स्पष्टीकरण टाळण्यासाठी संशोधकांनी सुसंगत मॉडेलिंगचे महत्त्व यावर जोर दिला.
वर्णक्रमीय जटिलता
एक्झोप्लानेटच्या वातावरणातील रेणू सामान्यत: वर्णक्रमीय विश्लेषणाद्वारे शोधले जातात, जे ग्रहाचे वातावरण स्टारलाइटच्या विशिष्ट तरंगलांबी त्याच्या यजमान ताराच्या समोर कसे जाते किंवा कसे संक्रमित करते यावर आधारित अद्वितीय “रासायनिक फिंगरप्रिंट्स” ओळखते.
एक्झोप्लानेट वातावरणातील डीएमएस आणि इथेनमधील फरक फक्त एक सल्फर अणू आहे आणि जेडब्ल्यूएसटीवरील सध्याच्या स्पेक्ट्रोमीटरमध्ये प्रभावी संवेदनशीलता आहे, परंतु तरीही त्याचा चेहरा मर्यादा आहे. एक्झोप्लेनेट्सचे अंतर, सिग्नलची अशक्तपणा आणि वातावरणाची जटिलता म्हणजे फक्त एका अणूद्वारे भिन्न रेणूंमध्ये फरक करणे अत्यंत आव्हानात्मक आहे. डीएमएसच्या “3-सिग्मा” शोधण्याचा अलीकडील दावा पुष्टीकरणासाठी वैज्ञानिक मानकांपेक्षा कमी पडतो. या कार्यसंघामध्ये वैज्ञानिक प्रकाशन आणि मीडिया रिपोर्टिंग या दोहोंमध्ये अधिक कठोर मानकांची आवश्यकता आहे.

महाराष्ट्राच्या मनातील मराठी न्यूज चॅनेल. खऱ्या बातम्या, निष्पक्ष विश्लेषण आणि जनसामान्यांचे प्रश्न मांडणारे विश्वसनीय व्यासपीठ.
बातम्या व जाहिरातीसाठी संपर्क:
संपादक : – मोहिनी मोहिते
Whatsapp:- 7972087808
Youtube, instagram आणि facebook सह























