पुणे २४ तास ः- निवडणूक म्हणजे स्पर्धा, स्पर्धा म्हणजे पर्याय आणि पर्याय म्हणजे प्रश्न. जिथे प्रश्न विचारायचेच नसतात, तिथे निवडणूक नसते—नेमणूक असते. भाजपच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदी नितीन नवीन यांची घोषणा झाल्यानंतर हे पुन्हा एकदा ठळकपणे समोर आले आहे. आधी नाव ठरते, आधी नाव जाहीर होते आणि नंतर ‘निवडणूक झाली’ असे सांगितले जाते. ही प्रक्रिया लोकशाहीची आहे की लोकशाहीचा सोपस्कार, हा प्रश्न केवळ विरोधकांचा नाही; तो नागरिकांचा आहे.
काँग्रेसचा हल्ला म्हणून हा मुद्दा उडवून लावणे सोपे आहे. पण एक साधा प्रश्न टाळता येत नाही—या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत नेमके किती उमेदवार होते? उत्तर स्पष्ट आहे: एकही नाही. कारण उमेदवारीच नव्हती. लोकशाही प्रक्रियेत निकाल अनिश्चित असतो; इथे तो आधीच ठरलेला असतो. त्यामुळे प्रक्रिया ही केवळ दिखावा ठरते. आणि इतिहास सांगतो—दिखावा हा सत्तेचा सर्वात जुना आणि प्रभावी हत्यार आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ‘माझे बॉस’ असा शब्दप्रयोग करतात आणि देशात कुठेही अस्वस्थता उमटत नाही, ही बाब अधिक गंभीर आहे. लोकशाहीत बॉस नसतो. बॉस असतो तिथे नागरिक राहत नाहीत; ते आज्ञाधारक बनतात. आज भाजपमध्ये बॉस बदलतो, पण बॉसगिरी बदलत नाही. कधी संघाचे वर्चस्व, कधी पंतप्रधानांचे, कधी अदृश्य सत्ताकेंद्राचे. हे राजकारण नाही; हे व्यवस्थापन आहे.
भाजप स्वतःला जगातील सर्वात मोठा लोकशाही पक्ष म्हणवतो. पण इतिहास असा सांगतो की ज्या पक्षांत अंतर्गत लोकशाही संपते, ते पक्ष सत्तेत आल्यानंतर देशात ती जिवंत ठेवू शकत नाहीत. हिटलर निवडणुकीतूनच सत्तेत आला. पुतिन आजही निवडणुका घेतो. उत्तर कोरियातही मतदान होते. फरक इतकाच की तिथे कोणी लोकशाही असल्याचा आव आणत नाही; इथे मात्र त्याचा मोठा गाजावाजा केला जातो.
या सगळ्या घडामोडींमध्ये नितीन नवीन यांचे वय, त्यांची ऊर्जा, त्यांचा अनुभव—हे मुद्दे गौण ठरतात. प्रश्न व्यक्तीचा नाही; प्रश्न प्रक्रियेचा आहे. प्रक्रिया जर प्रश्न न विचारणारी, आदेश मानणारी आणि विरोध न सहन करणारी असेल, तर ती लोकशाही राहत नाही—ती सत्ता टिकवण्याची यंत्रणा बनते.
आज देशात महागाई, बेरोजगारी, सामाजिक अस्वस्थता यांचा भार सामान्य माणूस वाहतो आहे. श्रद्धेच्या नावावर संत अश्रू ढाळत आहेत. आणि सत्तेच्या सर्वोच्च पातळीवर मात्र खुर्च्यांचा खेळ रंगलेला आहे. ही सत्ता जबाबदारीची नाही; ही सत्ता आत्ममुग्धतेची आहे.
निवडणूक म्हणजे जनतेला विचारण्याची हिंमत. इथे ती हिंमतच हरवलेली दिसते. म्हणून स्पष्ट शब्दांत सांगावे लागते—ही निवडणूक नाही, ही नेमणूक आहे. आज हा प्रकार पक्षापुरता आहे. उद्या तो देशावर लादला जाईल. कारण लोकशाही एकदम मरत नाही. ती आधी पक्षात मरते, मग संसदेत, आणि शेवटी नागरिकांच्या मनात. म्हणून प्रश्न अजूनही तसाच आहे—निवडणूक कुठे आहे? की हा सगळा केवळ बॉस-बॉसचा खेळ आहे?
महाराष्ट्राच्या मनातील मराठी न्यूज चॅनेल. खऱ्या बातम्या, निष्पक्ष विश्लेषण आणि जनसामान्यांचे प्रश्न मांडणारे विश्वसनीय व्यासपीठ.
बातम्या व जाहिरातीसाठी संपर्क:
संपादक : – मोहिनी मोहिते
Whatsapp:- 7972087808
Youtube, instagram आणि facebook सह
