आधार अपडेटमधील त्रुटीमुळे 10.8 लाख महा विद्यार्थ्यांना ‘शाळाबाह्य’ म्हणून चिन्हांकित होण्याचा धोका आहे

पुणे: राज्याच्या युनिफाइड डिस्ट्रिक्ट इन्फॉर्मेशन सिस्टम फॉर एज्युकेशन (UDISE)-प्लस पोर्टलमध्ये गहाळ किंवा अवैध आधार तपशीलांमुळे संपूर्ण महाराष्ट्रातील 10.7 लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांना अधिकृत शालेय रेकॉर्डमधून वगळले जाण्याचा आणि ‘शाळाबाह्य’ म्हणून चिन्हांकित होण्याचा धोका आहे.या त्रुटीमुळे आधार-लिंक्ड नोंदणी प्रणालीतील गंभीर त्रुटी समोर आल्या आहेत, जिथे शाळा नोंदणी, शिक्षकांची मान्यता, दुपारचे जेवण आणि विद्यार्थ्यांच्या लाभाच्या योजना वैध आधार पडताळणीवर अवलंबून असतात. अध्यापक भारती या राज्यव्यापी शिक्षक संघटनेने राज्याच्या शिक्षण विभागाने संपूर्ण महाराष्ट्रात आधार अपडेट मोहीम सुरू करण्याचे आवाहन केले आहे जेणेकरून विद्यार्थ्यांचा शिक्षणातील प्रवेश गमावू नये आणि ग्रामीण आणि शहरी भागातील शाळांना त्यांच्या नियंत्रणाबाहेरील प्रशासकीय चुकांसाठी दंड होऊ नये.अध्यापक भारतीचे संस्थापक शरद शेजवाल म्हणाले की, विद्यार्थी वर्गात जात असूनही, आधारशी संबंधित विसंगती अधिकृत नोंदणी नोंदींमध्ये त्यांचा समावेश रोखत आहेत. “यामुळे शिक्षणाचा अधिकार (आरटीई) कायदा कमी होतो आणि यामुळे ग्रामीण आणि शहरी दोन्ही भागातील असंख्य शाळा बंद होऊ शकतात.” त्यांनी सावध केले की अशा समस्यांचे विद्यार्थी आणि शिक्षक दोघांवरही गंभीर परिणाम होऊ शकतात.अधिकृत आकडेवारीवरून असे दिसून आले आहे की 2.09 कोटी विद्यार्थ्यांनी त्यांचे आधार तपशील सादर केले होते, तर केवळ 2.03 कोटींची यशस्वीपणे पडताळणी करण्यात आली, जवळपास सहा लाख नोंदी अवैध राहिल्या. याशिवाय, UIDAI च्या डेटाबेसमध्ये 63,009 विद्यार्थ्यांचे प्रमाणीकरण बाकी आहे. शिक्षण आयुक्त सचिंद्र प्रताप सिंह म्हणाले, “विद्यार्थी पडताळणी प्रक्रिया अद्याप सुरू आहे. आम्ही या समस्येला प्राधान्य दिले आहे आणि ते त्वरित सोडवण्यासाठी आम्ही वचनबद्ध आहोत.,सरकारच्या 100 दिवसांच्या कृती आराखड्यात आधार पडताळणीचा समावेश करण्यात आला आहे आणि क्षेत्रीय अधिकाऱ्यांना हे काम तातडीने पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. UIDAI च्या CEO ने सर्व राज्यांतील मुख्य सचिवांना विद्यार्थ्यांसाठी विशेष आधार नोंदणी मोहीम सुरू करण्याचे निर्देश दिले आहेत. ही मोहीम आता संपूर्ण महाराष्ट्रातील शाळांमध्ये सुरू आहे, जिथे विद्यार्थ्यांचा डेटा UDISE+ प्रणालीमध्ये समाकलित केला जात आहे. या प्रणालीमध्ये आधार पडताळणी अनिवार्य आहे आणि ती थेट विद्यार्थी कल्याण योजना आणि लाभांशी जोडलेली आहे.शिक्षणाच्या माजी संचालकांनी शाळा गळती कमी करण्यासाठी आधार प्रमाणीकरणाच्या महत्त्वावर जोर देऊन सांगितले की, शाळा नावनोंदणी आणि सरकारी सहाय्य या दोन्हीसाठी आधार वाढत्या प्रमाणात आवश्यक होत आहे. “शालेय स्तरावरील शिबिरांमधून ही मोहीम राबवली जाईल, ज्याचा उद्देश उर्वरित विद्यार्थ्यांना प्रणालीशी जोडणे आणि आधारशी संबंधित कोणत्याही समस्यांचे निराकरण करणे आहे,” ते पुढे म्हणाले. ग्राफिकऑन-कॅम्पस कॅम्प्स ऑन कार्ड्सUDISE पोर्टलवरील विद्यार्थी नोंदणीचे आकडे आधार प्रमाणीकरणाशी जोडलेले आहेतआधार समस्यांमुळे हजारो विद्यार्थ्यांना अधिकृत गणनेतून वगळण्यात आले आहे.ही विसंगती विद्यार्थ्यांच्या हक्कांवर आणि शाळेच्या निधीवर परिणाम करते.ऑफिंग मध्येशालेय शिक्षण विभाग आणि UIDAI नवीन आधार कार्ड जारी करण्यासाठी आणि विद्यमान रेकॉर्डमधील त्रुटी सुधारण्यासाठी कॅम्पसमध्ये शिबिरे आयोजित करणार आहेत.नावनोंदणी आणि सुधारणा जलदगतीने करण्यासाठी राज्यभरात 816 आधार किट तैनातप्रमुख आव्हानेशाळेतील रेकॉर्ड आणि UIDAI च्या डेटाबेसमधील डेटा जुळत नसल्याने पडताळणीला विलंब होतोशाळा नवीन कार्ड जारी करत आहेत आणि तपशील अपडेट करत आहेत, परंतु काही प्रकरणांमध्ये पडताळणी प्रलंबित आहे.