न्यायालयाने नमूद केले की, दक्षता पथकाच्या अहवालानुसार प्राची नेटके यांचे कुटुंब पारंपरिकरित्या ‘वाणी’ समाजाशी संबंधित आहे. त्यांनी जैन धर्म स्वीकारला असला तरी त्यामुळे त्यांची मूळ जात बदलत नाही.
पुणे- मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने जातवैधता प्रमाणपत्रासंदर्भात महत्त्वपूर्ण निर्णय देत स्पष्ट केले आहे की, केवळ धर्मपरिवर्तन किंवा धार्मिक आचरण बदलल्यामुळे व्यक्तीची जन्मजात जात बदलत नाही. हा निर्णय भविष्यातील जातवैधता प्रमाणपत्राशी संबंधित प्रकरणांसाठी मार्गदर्शक ठरण्याची शक्यता आहे.
हे प्रकरण अमरावती येथील २० वर्षीय अभियांत्रिकी विद्यार्थिनी प्राची सुधीर नेटके यांच्या याचिकेशी संबंधित आहे. त्यांनी ‘वाणी’ या इतर मागासवर्गीय (OBC) प्रवर्गातील जातवैधता प्रमाणपत्रासाठी अर्ज केला होता. मात्र, शाळा सोडल्याच्या दाखल्यात जात ‘सैतवाल जैन’ अशी नोंद असल्याचे कारण देत विभागीय जात प्रमाणपत्र पडताळणी समितीने त्यांचा अर्ज फेटाळला होता. तसेच ‘जैन वाणी’ हा समाज राज्याच्या OBC यादीत नसल्याचाही मुद्दा समितीने मांडला होता.
या निर्णयाविरोधात प्राची नेटके यांनी उच्च न्यायालयात धाव घेतली. न्यायमूर्ती उर्मिला जोशी-फाळके आणि न्यायमूर्ती निवेदिता मेहता यांच्या खंडपीठाने प्रकरणाची सुनावणी करत समितीचा आदेश रद्द केला.
न्यायालयाने नमूद केले की, दक्षता पथकाच्या अहवालानुसार प्राची नेटके यांचे कुटुंब पारंपरिकरित्या ‘वाणी’ समाजाशी संबंधित आहे. त्यांनी जैन धर्म स्वीकारला असला तरी त्यामुळे त्यांची मूळ जात बदलत नाही. धर्म आणि जात या स्वतंत्र संकल्पना असून धार्मिक श्रद्धा किंवा आचरण बदलल्याने जन्मजात सामाजिक ओळख बदलत नाही, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले.
सर्व पुरावे आणि नोंदींचा विचार करून न्यायालयाने संबंधित जात पडताळणी समितीला प्राची नेटके यांना ‘वाणी’ समाजाचे जातवैधता प्रमाणपत्र चार आठवड्यांच्या आत जारी करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
महाराष्ट्राच्या मनातील मराठी न्यूज चॅनेल. खऱ्या बातम्या, निष्पक्ष विश्लेषण आणि जनसामान्यांचे प्रश्न मांडणारे विश्वसनीय व्यासपीठ.
बातम्या व जाहिरातीसाठी संपर्क:
संपादक : – मोहिनी मोहिते
Whatsapp:- 7972087808
Youtube, instagram आणि facebook सह
