मुख्य न्यायाधीश उच्च स्तरीय नियुक्तीमध्ये कसे सामील होऊ शकतात: उपराष्ट्रपती धनखर

शुक्रवारी आश्चर्य व्यक्त करताना उपराष्ट्रपती जगदीप धनखर म्हणाले की, भारताचे मुख्य न्यायाधीश, केंद्रीय अन्वेषण ब्युरो (सीबीआय) यांना ब्युरो ऑफ इन्व्हेस्टिगेशनच्या संचालक (सीबीआय) सारख्या अव्वल पदांवर नेमणूक कशी करता येईल? उपराष्ट्रपतींनी असेही म्हटले आहे की अशा निकषांवर “पुनर्विचार” करण्याची वेळ आली आहे. भोपाळ येथील राष्ट्रीय न्यायिक अकादमीत धनखर म्हणाले की, त्यांच्या मते, “मूळ संरचनेचे तत्व” म्हणजे “न्यायालयीन आधार वाद”.

उपराष्ट्रपती म्हणाले, “यासाठी कायदेशीर याचिका असू शकते का?” कायदेशीर सूचना केल्या पाहिजेत या वस्तुस्थितीचे मी कौतुक करू शकतो कारण त्या काळातील कार्यकारी न्यायालयीन निर्णयासमोर गुडघे टेकले होते. पण आता त्याचा पुनर्विचार करण्याची वेळ आली आहे. हे नक्कीच लोकशाहीशी जुळत नाही. आम्ही मुख्य न्यायाधीशांना उच्च स्तरीय भेटीमध्ये कसे सामील करू शकतो! ‘

ते म्हणाले, “सरकार विधिमंडळाला जबाबदार आहेत. ते वेळोवेळी मतदारांबद्दलही जबाबदार असतात. परंतु जर कार्यकारी सरकार गर्विष्ठ किंवा आउटसोर्स असेल तर उपराष्ट्रपती म्हणाले की, उपाध्यक्ष म्हणाले की विधिमंडळ किंवा न्यायव्यवस्थेच्या कारभारामध्ये कोणताही हस्तक्षेप “घटनात्मकतेच्या विरूद्ध आहे”. ते म्हणाले, “लोकशाही संस्थात्मक अलगाववर नव्हे तर समन्वित स्वायत्ततेवर चालते. निःसंशयपणे, संस्था त्यांच्या संबंधित क्षेत्रात काम करताना उत्पादक आणि इष्टतम योगदान देतात.

न्यायालयीन पुनरावलोकनाच्या सामर्थ्यावर धनखर म्हणाले की ही एक “चांगली गोष्ट” आहे, कारण हे सुनिश्चित करते की कायदे घटनेच्या अनुषंगाने आहेत. ते म्हणाले, “न्यायव्यवस्थेची सार्वजनिक उपस्थिती प्रामुख्याने निर्णयांद्वारे असावी. निर्णय स्वत: ला बोलतात … अभिव्यक्तीचा इतर कोणताही मार्ग … ‘संस्थात्मक प्रतिष्ठा कमकुवत करते.

त्यानंतर त्यांनी मूळ संरचनेच्या सिद्धांतावरील चर्चेवर भाष्य केले, त्यानुसार संसद भारतीय घटनेच्या काही मूलभूत वैशिष्ट्यांमध्ये सुधारणा करू शकत नाही.

“हे पुस्तक वाचल्यानंतर, केशवनंद भारती प्रकरणात माजी सॉलिसिटर जनरल अंद्य अर्जुन (ज्यामध्ये हा सिद्धांत स्पष्टीकरण देण्यात आला होता) पुस्तक वाचल्यानंतर आधार आहे. ”

(ही बातमी एनडीटीव्ही टीमने संपादित केलेली नाही. ती थेट सिंडिकेट फीडमधून प्रकाशित केली गेली आहे.)